Verkiezingsprogramma 2018-2022

Vlieland, groot in kleinschaligheid

Op een eiland is alles net even anders. We hebben elkaar nodig en zijn verbonden door dezelfde belangen. Politiek op Vlieland past niet in het landelijke plaatje van links of rechts, paars, rood of groen. De verschillen zitten in de details. Toch is het van groot belang, dat er minstens drie partijen in de gemeenteraad zitten. GroenWit nam in 2014 voor het eerst aan de gemeenteraadsverkiezingen deel. Wij laten nu al weer vier jaar een fris en positief geluid horen. De kern van onze inzet is en blijft:

Voor een natuurlijke balans

GroenWit vormde in de afgelopen vier jaar de oppositie in de gemeenteraad. Waar onze doelen overeenkwamen, hebben we constructief met de andere partijen samengewerkt. Het was lastiger om onze eigen ambities waar te maken. Toch kunnen we constateren dat we op een aantal onderwerpen met succes hebben gelobbyd, onder meer:

  • WoonFriesland betrokken houden bij de bouw van het nieuwe zorgcentrum
  • Drie afvaarten per dag van de veerboot behouden
  • Eilander tarief voor fietsen op de veerboot
  • Rioolheffing op basis van watergebruik
  • Meer zonnepanelen op Vlieland
  • Behoud van de duisternis door het uitschakelen van overbodige verlichting

Uitgangspunt

De kerntaak van alle werk van bestuur en gemeenteraad is: het bewaren van het evenwicht tussen leefbaarheid en toerisme, tussen eilanders en gasten, tussen bescherming van de natuur en toeristisch gebruik.

Verschillende beleidsterreinen

Leefbaarheid

Leefbaarheid omvat alles wat het voor eilanders plezierig maakt om op Vlieland te wonen. De bijzondere dorpsgemeenschap mag gekoesterd worden. De belangen van eilanders en gasten botsen soms met elkaar. Gelukkig vinden ze elkaar vaak in dat wat Vlieland uniek maakt: rust en ruimte. In de beslotenheid van de eilandsamenleving hangen de dingen nauwer met elkaar samen dan aan de wal. Wie hier wil werken, moet hier ook kunnen wonen. Wie hier met een gezin woont, wil goed onderwijs voor de kinderen. Het is van levensbelang om die samenhang in het oog te houden, bij ieder initiatief. Elk plan op het ene terrein heeft immers directe gevolgen op de andere gebieden.

Onze plannen in het kort:

  • Behoud van de leefbaarheid is de eerste prioriteit
Toerisme

Het toerisme is onmisbaar. Het is de kurk waar de economie van ons eiland op drijft. Door die inkomsten kunnen alle voorzieningen in stand gehouden worden. Het is belangrijk dat kinderen naar Vlieland komen. Zij zijn immers onze gasten van de toekomst. De politiek kan dat niet regelen, maar wel stimuleren, bijvoorbeeld door financiële maatregelen.
GroenWit staat voor kleinschaligheid en kwaliteit. We streven naar seizoensverbreding, niet naar verhoging van de piek door uitbreiding van het aantal overnachtingsplaatsen.
De provincie zet al jaren in op het verder ontwikkelen van ‘bezinningstoerisme’. Vlieland is daarvoor bij uitstek geschikt. Bovendien worden activiteiten op dit terrein meestal buiten het hoogseizoen georganiseerd.

Onze plannen in het kort:

  • Het huidige aantal overnachtingsplaatsen is het maximum
  • Onderzoeken of schoolkinderen vrijgesteld kunnen worden van de toeristenbelasting
  • Werken aan verbreding van het toeristenseizoen
  • Verder ontwikkelen van bezinningstoerisme
Werken

De meeste banen op Vlieland zijn in de toeristische sector. Het is goed voor de balans op het eiland als er meer banen in andere sectoren komen. Nu trekken eilander jongeren weg om aan de wal een studie te volgen en ze komen vaak niet terug, omdat er hier weinig ruimte is om hun opgedane kennis in praktijk te brengen. Een gezonde mix van functies voor hogere en lagere opgeleide mensen versterkt de leefbaarheid.

Bij het creëren van banen is het proces van vraag en aanbod tussen werkgever en werknemer bepalend. De gemeentelijke overheid kan daarbij wel faciliteren en het is goed als ze die mogelijkheden ten volle benut. Bovendien is de gemeente zelf ook een betrekkelijk grote werkgever en ze kan in haar personeelsbeleid het goede voorbeeld geven. De omvang van de baan is belangrijk; mensen moeten immers kunnen leven van hun werk. Als de kansen op geschikt betaald werk voor een eventuele partner van de sollicitant meegewogen worden, kunnen meer mensen op vaste basis op het eiland komen wonen. Dan kunnen ook gezinnen zich vestigen. Daardoor komen er meer kinderen op school en dat zorgt indirect weer voor meer, en meer gevarieerde banen. GroenWit zal zich inzetten om dit te realiseren.

Gezien het economisch herstel in Nederland zullen we meer ons best moeten doen om personeel naar het eiland te halen. Het komt aan op wat we te bieden hebben. Dat is heel wat: een inspirerende omgeving, goede verbindingen met het vaste land, volop kansen en: geen files!

Voor werkenden geven andere dingen echter de doorslag: een toereikend inkomen, een functie met uitdaging en groeimogelijkheden, een doorlopend arbeidscontract, een passende woning, kwalitatief goed onderwijs, ruime faciliteiten voor sport en ontspanning. Dat kunnen we als politiek niet op eigen kracht bereiken, daarvoor moeten we samenwerken met werkgevers, WoonFriesland, de Jutter en Sportcentrum Flidunen.

Goede samenwerking tussen al op Vlieland gevestigde ondernemers en nieuw te vestigen ondernemers biedt grote kansen. De bedrijfsverzamelcultuur die in de rest van Nederland zijn weg al aardig heeft gevonden leent zich uitstekend voor Vlieland. Ondernemers kunnen op die manier elkaar inspireren, hun krachten bundelen en faciliteiten delen. Dat komt Vlieland ten goede.

Onze plannen in het kort:

  • Promotie van Vlieland als plaats om te werken, niet alleen als vakantieparadijs
  • Werken aan een gezonde mix van banen voor hoger en lager opgeleiden
  • Creëren van een bedrijfsverzamelgebouw voor nieuwe ondernemers
  • Stimuleren dat nieuwe werknemers een vast contract krijgen aangeboden
Wonen

In de onlangs gepresenteerde Woonvisie zet de gemeente in op het bouwen van woningen voor mensen die nu geen woning op Vlieland kunnen krijgen. WoonFriesland (WF) is daar nauw bij betrokken. WF is ook partner van de gemeente bij het duurzaam opknappen van bestaande huurwoningen. Betere isolatie en het opwekken van eigen energie zorgen voor lagere maandlasten. Wij willen de lat nog hoger leggen dan de Woonvisie: ‘nul op de meter’ woningen, waarin aan het eind van het jaar geen elektriciteit of gas hoeft te worden afgerekend.

Wij willen dat huizen die geschikt zijn voor meerpersoons huishoudens, ook werkelijk aan die huishoudens worden toegewezen. Bijbouwen is vooral bestemd voor jongeren en kleinere huishoudens. In 2018 zullen de gemeente en WF nieuwe afspraken maken over nieuwbouw en verbouw. Duurzaam en naar wens bouwen moeten daarin centraal staan. Het bebouwen van de locatie De Zeester en verbouwen van de oude bibliotheek moeten voortvarend aangepakt worden, zodat de eerste woningen hier gerealiseerd kunnen worden voor 2020. Het Vuurboetsplein en het voetbalveldje naast Westendt kunnen dan onbebouwd blijven.

GroenWit wil een serieus onderzoek naar de mogelijkheden om over te stappen naar een kleinere woning met behoud van de huidige huur. Nu is het zo dat -vaak oudere- Vlielanders wel kleiner willen wonen, maar op de nieuwe plek een veel hogere huur moeten betalen. Dat bevordert de doorstroming niet bepaald. De woningen die vrij komen,
kunnen na renovatie voor een marktconforme prijs verhuurd worden. Zo schiet WF er financieel niet bij in.

Onze plannen in het kort:

  • Realiseren van ‘nul op de meter’ woningen
  • Huurwoningen bouwen voor kleine huishoudens op de locatie De Zeester
  • Vuurboetsplein en voetbalveldje Westendt onbebouwd laten
  • Onderzoek naar de mogelijkheid van kleiner gaan wonen met behoud van dezelfde huur
Onderwijs

We hebben in De Jutter een prachtig multifunctioneel gebouw. Dat was destijds een welbewuste keuze van de voltallige gemeenteraad. GroenWit staat nog steeds achter dat besluit. De kwaliteit van het voortgezet onderwijs (VO) staat echter al een aantal jaren onder druk. Voor GroenWit is behoud van het VO en verhoging van de onderwijskwaliteit van groot belang vanuit pedagogisch, sociaal en economisch oogpunt. Het belang van onze schoolgaande jeugd staat voorop.

Niet alle kinderen van Vlieland hoeven op het eiland naar school te gaan na de basisschool, maar de mogelijkheid om hier tot een jaar of zestien goed onderwijs te kunnen volgen, moet er zeker zijn. Als de toekomst van de school is gewaarborgd, wordt voldaan aan een belangrijke voorwaarde voor werknemers met gezinnen om zich voor langere tijd op Vlieland te vestigen. Goed in de eilandsamenleving geïntegreerde docenten voegen kennis en kunde toe. Behoud van het VO op Vlieland betekent ook: werkgelegenheid buiten de toeristische sector en banen in het midden- en hogere segment.

De verzelfstandiging van het openbaar primair en voortgezet onderwijs, die door de inspectie dringend geadviseerd werd, is gerealiseerd. Het college van B&W staat op afstand en een stichting draagt de bestuurlijke verantwoordelijkheid. Dit bestuur is samen met de directie en de docenten verantwoordelijk voor de kwaliteit van het onderwijs.

Onze plannen in het kort:

  • Behoud van Openbaar Primair en Voortgezet Onderwijs op Vlieland
  • Blijvende samenwerking om de kwaliteit van het onderwijs te verhogen en sterk te maken voor de toekomst
  • Scholieren betrekken bij wat een gemeente doet in een ‘Scholierenraad’
Zorg

Met de komst van de Kwadrantgroep en de concrete nieuwbouwplannen voor de Uiterton, lijkt de continuïteit van de ouderenzorg op ons eiland gewaarborgd. GroenWit blijft zich er voor inspannen, dat er vaart gezet wordt achter de nieuwbouw. Dat doen we vanuit de overtuiging, dat goede ouderenzorg zó belangrijk is voor de leefbaarheid van Vlieland, dat die ook wat kosten mag.

De nieuwe Uiterton wordt meer. Méér dan alleen huisvesting en begeleiding van (oudere) eilanders, die beperkt worden door lichamelijke klachten of beginnende dementie. De nieuwe Uiterton zal ook een plek worden voor revalidatie, langdurig verblijf van gehandicapte jongere eilanders en voor noodopvang bij acute gezondheidsproblemen voor eilanders en gasten. De totale vraag aan zorg stelt hoge eisen aan het geringe aantal zorgprofessionals, terwijl de doelgroep klein is en de financiering dus beperkt blijft. ‘Zorgtoerisme’ kan een deel van de oplossing zijn. Daarbij gaat het niet alleen om ouderen. ‘Toeristen met zorg’ hoeven niet in de Uiterton te overnachten; aangepaste hotelkamers kunnen ook geschikt zijn.

Dat vraagt wel om goede samenwerking tussen de hotels en de zorgaanbieder. Zorgtoerisme levert geld op, waarmee het aantal zorgprofessionals op peil gehouden kan worden. Daardoor kan maatwerk worden geleverd, zeker als dit in goede samenwerking gebeurt met mantelzorgers en vrijwilligers, zoals bedoeld in de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO).

Onze plannen in het kort

  • Vaart achter de nieuwbouw van de zorgbuurt ‘Nieuwe Uiterton’
  • De gemeente ondersteunt en coördineert het samenspel tussen mantelzorgers, vrijwilligers en zorgprofessionals van en voor de eilandgemeenschap
  • Bevorderen dat mensen met een zorgvraag, onder wie familieleden van eilanders, naar Vlieland komen
  • Behoud van de tandheelkundige zorg op het eiland

Sport & ontspanning

Sportcentrum Flidunen speelt een belangrijke rol bij de sportbeoefening op het eiland. GroenWit vindt het daarom belangrijk dat de gemeente Flidunen blijft subsidiëren. Wel moeten alle kansen benut worden om tot een gezonde en levensvatbare exploitatie te komen. Samenwerking met bedrijven, verenigingen en de school is hiervoor een belangrijke voorwaarde.

Professionele sporters en ploegen hebben de weg naar Vlieland al gevonden. GroenWit vindt dit een goede ontwikkeling, die gestimuleerd moet worden. In overleg met de gebruikers kunnen de trainingsfaciliteiten verbeterd worden. In onze visie verzorgen de bestaande hotels onderdak. Samenwerking is ook hier het sleutelwoord. Zoals die bijvoorbeeld al bestaat tussen de hotels en Podium Vlieland bij de filmweekenden en verder ontwikkeld wordt tussen hotels en Uiterton voor ‘gasten met zorg’.

Wat Flidunen is voor sport, kan de brede school De Jutter zijn voor ontspanning. Vlieland is rijk aan kleinschalige workshops, cursussen en trainingen op allerlei gebied, van yoga en schilderen tot zingen. Om die te behouden en nieuwe initiatieven mogelijk te maken, moet zorgvuldig gelet worden op de kosten. Meer dan nu gebeurt kunnen cursussen plaats vinden in De Jutter. De huur mag daarbij geen belemmerende factor zijn. GroenWit steunt een ruim aanbod van sport en ontspanning voor onze kleine gemeenschap.

Onze plannen in het kort:

  • Gezonde exploitatie van Sportcentrum Flidunen (zwembad, sporthal en fitness)
  • Goed onderhouden sportveld, dat het hele jaar te gebruiken is
  • Ruimte voor cursussen en ontspanning in De Jutter tegen acceptabele huur
Kunst en Cultuur

Kunst en cultuur zijn noodzakelijke ingrediënten van een gezonde maatschappij waarin een mens tot bloei kan komen. Ze zeggen veel over mensen en de verbanden van groep, dorp, stad en land waarin zij leven. GroenWit is trots op het Vlielandse culturele leven, zoals dat vorm krijgt in onder meer Nicolaaskerk, Museum Tromp’s Huys, Informatiecentrum De Noordwester, Podium Vlieland en Stelling 12H en trots op alle werk van kunstenaars, musici en festivalorganisatoren.

Ons eiland kent een aantal gebruiken die als ‘immaterieel cultureel erfgoed’ van de ene generatie op de andere worden doorgegeven. Bijvoorbeeld het opkleden, het Pierepauwen en het brommerrijden met Oud en Nieuw. Apart vermelden we hier de wijze waarop afscheid wordt genomen van overleden mensen. We hopen dat dit nog lang op deze respectvolle manier kan gebeuren. Daarvoor zal op korte termijn uitbreiding van de begraafplaats noodzakelijk zijn.

De bebouwing van ons eiland, de wegen en paden, de aangelegde bossen en de kustverdediging vertellen een geschiedenis en maken deel uit van onze cultuur. De meeste gasten vinden dit heel interessant, dat blijkt wel uit de vele wandelexcursies, beschreven fietsroutes en publicaties van allerlei omvang over onze historie.

Tradities lijken soms statisch, maar in feite veranderen en vernieuwen ze zich voortdurend. In stand houden betekent: meegaan met de tijd. Het overal afsteken van vuurwerk valt, wat GroenWit betreft, niet onder de tradities die in stand gehouden moeten worden. Het maakt dieren en steeds meer mensen angstig en dreigt een probleem van openbare orde te worden. Op dit punt pleiten wij voor het ontstaan van een nieuwe traditie, namelijk een professioneel afgestoken vuurwerk op Oudejaarsavond om 00.00 uur. Dit grote siervuurwerk voor iedereen brengt een verbod op het afsteken van consumentenvuurwerk met zich mee. GroenWit steekt de nek hiervoor uit en hoopt brede steun te verwerven.

Onze plannen in het kort:

  • Koesteren van de eilandcultuur, met respect voor tradities
  • Professioneel vuurwerk tijdens jaarwisseling
  • Kleinschaligheid festivals behouden
  • Breed gedragen besluit over uitbreiding begraafplaats en strooiveld

Kerkgebouw

Het voortbestaan van de kerkgemeenschap op Vlieland staat onder grote druk. Op zich is dat geen zaak voor de politiek. De scheiding van kerk en staat betekent immers dat de overheid zich niet bemoeit met het leven van de geloofsgemeenschap. Twee zaken betreffende de kerk raken echter wel degelijk aan het algemeen belang. Allereerst beheert de kerkelijke gemeente het monumentale kerkgebouw, dat van grote culturele en sociale betekenis is voor heel Vlieland. In de tweede plaats draagt de kerk bij aan de leefbaarheid van de eilandgemeenschap, door haar rol in de geestelijke gezondheidszorg op het eiland.

Het meest zichtbaar wordt deze rol bij de organisatie en vormgeving van de uitvaarten. Meer in beslotenheid vinden gesprekken en individuele geestelijke begeleiding plaats bij uiteenlopende levensvragen. Omdat dit zo belangrijk is, zet GroenWit zich er voor in dat de gemeente in deze raadsperiode, in goed overleg met het kerkbestuur en alle betrokken partijen, een oplossing zoekt.

Onze plannen in het kort:

  • Beheer en onderhoud van het kerkgebouw waarborgen
  • Gebruik van het kerkgebouw voor culturele en sociale activiteiten mogelijk houden
  • Gesprek beginnen over de continuïteit van de geestelijke gezondheidszorg op het eiland
Natuur

De woorden Vlieland en natuur worden vaak in één adem genoemd. De prachtige natuur vormt het kapitaal van het eiland. Bij het beheren daarvan is het sleutelwoord: balans. We zoeken naar evenwicht tussen het leven van de eilanders, de kleinschalige, maar kwalitatief hoogwaardige natuurbeleving van de gasten en de bescherming van onze ongekend rijke, maar kwetsbare natuur.

‘Vlieland, eiland van rust en ruimte’, het klinkt als een cliché, maar het is wel waar! Het kleinste van de bewoonde Nederlandse Waddeneilanden is groots in schoonheid. Die overtuiging is de verbindende schakel tussen de gemeenschap, de gasten en de betrokken overheidsinstanties (gemeente, provincie, waterschap, Staatsbosbeheer, Rijkswaterstaat en Defensie).

Om ons kapitaal te bewaren voor de toekomst zullen we stap voor stap een omslag moeten maken naar een duurzame samenleving. Inclusief groen ondernemerschap, omdat de terecht kritische gast dat steeds vaker vraagt en ons klimaat en de toekomstige generaties het eisen.

Vlieland is een eiland zonder prikkeldraad en hoge hekken. Het is geen park of dierentuin, maar één van de zeldzame plekken in ons land waar mensen de natuur kunnen beleven, in haar schoonheid en haar hardheid. Natuurbescherming wordt hier bereikt door voorlichting, educatie en gezamenlijke inzet. Pas als die falen, komt handhaving in beeld -als een helaas noodzakelijke ‘stok achter de deur’- .

Onze plannen in het kort:

  • Het evenwicht bewaren tussen wonen, recreëren
    en natuurbescherming
  • Natuureducatie stimuleren
  • Actief meewerken aan ‘Dark Sky Park Waddenzee’
Zelfstandigheid

Gezien de geïsoleerde ligging en de eigensoortige problemen
moet Vlieland een zelfstandige gemeente blijven. Fusie met
een gemeente aan de wal schept meer problemen dan het oplost. Wel is nauwe samenwerking met de andere Waddeneilanden noodzakelijk. GroenWit meent dat beleidsontwikkeling en daarvoor noodzakelijke expertise zoveel mogelijk in onze eigen hand moet blijven. We willen zeggenschap behouden over zaken die voor Vlieland van levensbelang zijn, zoals de Ruimtelijke Ordening.

Wij steunen het inkopen van diensten bij andere gemeentes, voor controle van buitenaf en het inhuren van kennis die op het eiland ontbreekt. Mits die dienstverlening gebeurt volgens onze standaard en niet, zoals onlangs bij de rioolheffing, volgens de procedure van in dit geval Leeuwarden, omdat ze het daar ‘nu eenmaal zo doen’.

GroenWit wil bewoners en gemeenteraad vroegtijdig betrekken bij de totstandkoming van het beleid, zodat het breed gedragen wordt. Bijvoorbeeld door informatieavonden te organiseren over nieuwe ontwikkelingen, zoals de Omgevingswet. Door goed te luisteren naar wat onze inwoners ergens van vinden. En door effectiever op te treden tegen ongewenst gedrag of het overtreden van regels die we gezamenlijk hebben vastgesteld. Buitengewone Opsporingsambtenaren (boa’s) in eigen dienst kunnen de gemeente hierin ondersteunen.

Onze plannen in het kort:

  • Zelfstandige gemeente blijven
  • Beleidsontwikkeling in eigen hand houden
  • Inkopen van diensten, waar nodig en op onze voorwaarden
  • Bewoners vanaf het begin bij beleidsontwikkeling betrekken

Mobiliteit

De veerboot is de levensader van Vlieland. Goed en geregeld overleg met rederij Doeksen over de dienstregeling en andere voorwaarden is daarom van levensbelang. GroenWit heeft zich sterk gemaakt voor de komst van elektrische bussen op het eiland en dat is gerealiseerd.

De mobiliteit blijft echter een bron van zorg. Vlieland is autoluw; toch is er veel gemotoriseerd vervoer. Dat kan anders! Aanpassing en aanscherping van beleid voor T-ontheffingen kan hierbij helpen. Beperking van autoverkeer heeft als bijkomend voordeel dat de wegen op Vlieland niet verbreed hoeven te worden. Andere middelen van vervoer kunnen gestimuleerd worden, zoals de fiets of de paardenwagen. De inzet door camping Stortemelk van twee fjordenpaarden voor het bagagevervoer juichen we van harte toe. De fietspaden door bos en duin wil GroenWit breed en van goede kwaliteit hebben. We beseffen dat dit niet voor alles een oplossing is, autoverkeer blijft noodzakelijk voor vervoer van mensen en goederen.

Onze plannen in het kort

  • Beleid T-ontheffingen kritisch onder de loep nemen
  • Terugdringen van het aantal en het gebruik van motorvoertuigen
  • Goede en brede fietspaden door bos en duin
  • Een bushalte in de buurt van de jachthaven
Duurzaamheid

De ambitie om in 2020 als eiland water- en energieneutraal te zijn, is helaas niet meer haalbaar. De inzet is nu om in 2020 CO2-neutraal te zijn binnen de bebouwde omgeving. Met de komst van een 20-punten plan voor duurzaamheid, de ondersteuning van WoonFriesland en de aanstelling van een coördinator duurzaamheid zijn inmiddels belangrijke stappen gezet.

Maar om de doelstelling te halen in de korte tijd die rest, is voortvarendheid en inzet van alle partijen noodzakelijk. GroenWit is van mening dat duurzaamheid belangrijker is dan het beschermd dorpsgezicht. Zonnepanelen op huizen in de Dorpsstraat moeten aan de wadzijde mogelijk gemaakt worden. Waar mogelijk moet de overgang naar elektrisch vervoer gemaakt worden, zoals dat op kleine schaal al gebeurt door ondernemers en particulieren.

Onze plannen in het kort:

  • Uitvoeren van het ‘20-puntenplan’
  • Energiebesparing realiseren
  • Stimuleren van de overgang naar elektrisch vervoer
  • Zonnepanelen op huizen aan de wadzijde toestaan
  • Adviseren van werkgroepen van betrokken burgers

Tot slot

Meer over de ideeën en ambities van GroenWit kunt u vinden op onze website:
www.groenwitvlie.nl. U kunt zich daar ook opgeven als lid.

Stem voor een natuurlijke balans. Stem GroenWit!

Onze kandidatenlijst:

  1. Hedwig de Lang
  2. Gerard Pelgrim
  3. Henk Veerdig
  4. Danitsja Klooster
  5. Frans Weeda
  6. Janet Rijlaarsdam
  7. Jan den Ouden
  8. Martha Pelgrim
  9. Cornelis de Jong
  10. Anja de Groot

Hits: 1368